Öğretim İlkeleri Nelerdir KPSS?
Sınavlar, o meşhur odaya girip kağıdın başına oturduğunda yaşadığın o tüyler ürpertici, ter döktüren anlar… Herhangi bir sınavda tek amacın, doğru cevapları yazmak olabilir. Ama KPSS gibi “kader sınavı” türü bir şeyde, soruların seni sıklıkla böyle bir dünyaya atar: “Acaba bu sorunun arkasında ne var? Neden ‘şık B’ doğru cevap gibi görünüyor, ama sanki ‘şık A’ da mantıklı?”
İşte bu yazıda, “Öğretim ilkeleri nelerdir KPSS?” sorusunun peşine düşüyoruz. Fakat buradaki amacımız, bu sıkıcı ve teorik terimlerden birazcık eğlenceli bir şekilde bahsetmek. Çünkü biliyoruz ki, KPSS’ye çalışan biri zaten fazlasıyla ciddi düşünüyor. Gelin, biz de o sıkıcı, iç karartıcı çalışma sürecini biraz eğlenceli hale getirelim. O zaman başlıyoruz!
Öğretim İlkeleri Nedir?
Öğretim ilkeleri, öğretim ve öğrenme süreçlerinde izlenmesi gereken temel kurallardır. KPSS’de bu konu sıklıkla karşımıza çıkar ve çoğu zaman bu terimlerin içinde kayboluruz. Ama işin komik tarafı şu ki, öğretenlerin bile çoğu bu ilkeleri zaman zaman unutabiliyor. Mesela bir öğretmen, “Öğrencilere çok kolay test soruları veriyorum, çünkü herkes başarmalı!” diyebilir. Bu noktada “Öğrenme ilkesinin bireysel farkları göz önünde bulundurma” kısmını hatırlamak gerek. Yani, herkesin aynı hızda öğrenmediğini unutmamak lazım.
Bir KPSS sorusuyla başlayalım: Öğretim ilkeleri nelerdir?
A) İletişimsizlik
B) Öğrenci merkezli yaklaşım
C) Zorlayıcı zeka testleri
D) Eğlenceli olmamak
Tabii ki doğru cevap B). Öğrenci merkezli yaklaşım, bu işin temel ilkelerinden biri. Öğrenci sadece pasif bir alıcı değildir, aktif bir katılımcıdır. Eğitimi bu şekilde tasarlamak gerekiyor. Ama bir gün KPSS’ye çalışan bir arkadaşımın “Öğrenci merkezli yaklaşım nedir ya?” diye sorması üzerine, ona şu şekilde açıkladım: “Yani, senin düşüncelerin, ‘Ben bir öğretmenim, çok şey biliyorum, sadece size aktarıyorum!’ gibi bir havada olamaz. Öğrenci, dersin aktif bir parçasıdır.”
1. Öğrenci Merkezli Yaklaşım: Eğitmenin Ters Takımı
Öğrenci merkezli yaklaşımı biraz daha açalım. Klasik ders anlatan öğretmen tipi, tahtaya sırtını yaslamış, “Her şeyi ben biliyorum!” havasında olabilir. Ama bu yaklaşımda işler biraz ters işler. Öğretmen bir rehberdir, ama öğrencinin aktif olması beklenir. Bu ilkede, öğrenciye daha çok soru sorulur, cevapları öğrencinin kendi iç yolculuğundan çıkartılır. Şimdi gel bakalım, bir KPSS sorusuyla bunu pekiştirelim:
Öğrenci merkezli yaklaşımda öğretmenin rolü nedir?
A) Sadece tahtaya yazı yazar, öğrenciler gözlemler
B) Öğrenciyi dinler ve rehberlik eder
C) Sadece soruları çözer ve öğrenciler bakar
D) Öğrencilerin tüm sorularını zaten bilmektedir
Doğru cevap tabii ki B. Öğretmen sadece bir bilgi kaynağı değil, aynı zamanda öğrencinin yönlendirilmesi gereken bir yol arkadaşıdır.
İç ses: “Ya ben de öyle öğretmen olmak isterdim, her gün ders bitiminde ‘Görüşürüz!’ diyerek sınıftan çıkmak harika olurdu. Ama biz ‘Rehberlik’ yapıyoruz ya…”
2. Öğrenme Sürecinin Etkinliği: ‘Bunu Anladım, Ama Unutacağım’
Bir öğrenci, bir derste öğrendiği bir konuyu ertesi gün unutuyorsa, burada bir sorun var demektir. Öğrenmenin etkinliği, o bilginin uzun süreli belleğe kazandırılmasıyla ilgilidir. O yüzden derslerin sadece teorik bilgilerle değil, pratikle de pekiştirilmesi önemlidir. Bu noktada, “yaparak öğrenme” diye bir şey var. KPSS sınavında soru çözerek, test tekniğini öğrenmek aslında bunun güzel bir örneği.
İç ses: “Ha, demek ki soru çözmek sadece sınav öncesi değil, hayat boyu bir strateji.”
KPSS için çalışırken, “Çalışıyorum ama hatırlamıyorum!” demek sıkça karşılaşılan bir durum. Ama işin sırrı şu: Derse ya da kitaba bakmak, öğrenme için yeterli değildir. O bilgiyi günlük hayatınıza entegre etmeniz gerekir. Çalışmak ve pratik yapmak etkin öğrenmeyi sağlar.
3. Hazırlık ve Planlama İlkesi: “Kahvaltı Yapmadan Çalışılmaz!”
Çalışmaya başlamadan önce, bir plan yapmanız gerektiği kesin. “Daha sonra başlarım” demek, KPSS çalışmasına başladığınızda hissettiğiniz şeylerden biri olabilir, ama doğru planlama ile bu engellenebilir. Öğrenme sürecinin etkin olabilmesi için iyi bir hazırlık yapmak şart. “Hazırlık ve planlama” derken, sadece ders çalışma saatinizi değil, aynı zamanda rahat oturma düzeninizi, kahvaltınızı da içermeli!
Bir gün KPSS’ye çalışan bir arkadaşım, bana şu şekilde yazmıştı: “Kahvaltı yapmadım, ama seninle bir öğleden sonra çalışmak istiyorum!” Ben de yazdım: “Sana iki soru soracağım: 1. Neden kahvaltı yapmadın? 2. Bu sınavda neden benden fazla başarılı olmayı düşünüyorsun?” Hatta planlı çalışmanın ne kadar etkili olduğunu anlamadığını anlatmaya çalışmıştım.
İç ses: “Bir gün bile güne sağlıklı kahvaltı yapmadan başlamamak gerek, bu önemli!”
Sonuç: Öğretim İlkelerini KPSS’de Nasıl Uygularız?
Sonuç olarak, öğretim ilkeleri, sadece okullarda değil, hayatın her alanında uygulanması gereken temel kurallardır. Öğretim ilkeleri nelerdir KPSS? diye merak eden birinin, bu ilkelerin eğitimdeki yerini kavrayarak, sadece sınavda değil, hayatta da başarılı olma yolunda önemli bir adım attığını söylemek mümkün. Öğrenmek, sadece bilgi alıp vermekle bitmez. Aktif katılım, etkili öğrenme stratejileri ve doğru planlama gibi faktörler de bu süreci tamamlar.
Bu yazıyı bitirirken, iç sesim yine devrede: “Evet, bu yazı her ne kadar eğlenceli olduysa da, KPSS’yi de unutmamak gerek. Sınavda herkese bol şans! Hadi bakalım!”